USA podtrzymały poparcie dla aneksji Sahary Zachodniej przez Maroko
Zastępca Sekretarza Stanu USA Christopher Landau potwierdził w Rabacie poparcie Waszyngtonu dla suwerenności Maroka nad Saharą Zachodnią.
Maroko forsuje propozycję autonomii dla regionu, która przyznałaby Saharze Zachodniej autonomię w zakresie polityki społecznej i gospodarczej, budżetu i podatków, ale zrazem z pełnym międzynarodowym uznaniem przynależności tego obszaru do monarchii. Plan ten, jak i władzę Rabatu nad omawianym terytorium popierają Stany Zjednoczone, co podkreślił przedstawiciel Deparatamenta Stanu wysokiego szczebla w czasie swojej wizyty w marokańskiej stolicy.
Spotykajc się z ministrem spraw zagranicznych Maroka, Landau podkreślił potrzebę “szybkiego” zakończenie konfliktu o Saharę Zachodnią. Zwracając uwagę, że trwa on “od 1975 roku, kiedy miałem zaledwie 11 lat, przez nieakceptowalny czas”, dodał – „To niemożliwe, żeby tego rodzaju konflikty trwały dłużej niż ludzkie życie”, jak zacytował portal Africa News.
„Dzisiaj, w tym kontekście, Stany Zjednoczone popierają podejście, które – mamy nadzieję – doprowadzi do ostatecznego rozwiązania w ramach inicjatywy na rzecz autonomii pod suwerennością Maroka, przedstawionej przez Królestwo Maroka” – odpowiedział mu szef marokańskiej dyplomacji Naser Bourita.
Terytorium Sahary Zachodniej jest ostatnim postkolonialnym obszarem Afryki o niejasnym statusie. Zamieszkany pierwotnie przez plemiona Sahrawi – wędrowny w dużej części lud powstały ze zmieszania miejscowych Berberów z przybywającymi od XI w. arabskimi plemionami beduińskimi. W 1884 r. tereny te zostały zajęte przez Hiszpanię, która uczyniła je swoją kolonią. W 1973 grupa sahrawijskich studentów założyła w Algierii Ludowy Front Wyzwolenia Sakiji al-Hamry i Río de Oro (Polisario) mający walczyć o niepodległość regionu skolonizowanego przez Hiszpanów. Front zdołał przeciągnąć na swoją stronę część tubylczych oddziałów posiłkowych przy hiszpańskiej armii i rozpoczął walkę podjazdową z kolonizatorami.
Hiszpania zrzekła się władzy nad Saharą Zachodnią w 1975 r. w wyniku czego Polisario proklamował w 1976 r. Saharyjską Arabską Republikę Demokratyczną (SADR). Sahrawi nie doczekali się niepodległości bowiem po wycofaniu się Hiszpanów obszar został zajęty przez armie sąsiednich Maroka i Mauretanii. Oddziały Polisario podjęły walki z oboma państwami. W 1979 r. Mauretania wycofała się z Sahary Zachodniej i uznała państwowość SADR.
W toku konfliktu zbrojnego siły zbrojne Maroka spychały siły Polisario na wschód tak, że obecnie kontroluje on około jednaj czwartej terenu proklamowanej przezeń Republiki, którą uznały 84 państwa świata, z tego 38 wycofały się z tego uznania lub zawiesiły je. 36 państw utrzymuje relacje z SADR.
Terytoria niekontrolowane jeszcze przez Maroko to obszary skrajnie niegościnnej pustyni co spowodowało, że aż 150-200 tys. Sahrawich uciekło z regionu do sąsiedniej Algierii. Obecnie mieszkają oni w przygranicznych obozach dla uchodźców w rejonie algierskiego miasta Tinduf. To właśnie tam, na uchodźctwie swoje dowództwo ma Polisario i tam rezydują formalne władze SADR. Władze Algierii od dekad wspierają Polisario, co jest jednym z powodów ich napiętych relacji z Marokiem.
W listopadzie 2020 roku władze Maroka wysłały armię by odblokowała autostradę prowadzącą do jedynego przejścia granicznego z Mauretanią. Armia marokańska wkroczyła w ten sposób do tak zwanej strefy zdemilitaryzowanej co wywołało wybuch starć z oddziałami Polisario – pierwszych od 29 lat. Polisario ogłosił wówczas zerwanie trwającego od trzech dekad rozejmu.
Miesiąc później Stany Zjednoczone uznały suwerenność Maroka nad Saharą Zachodnią. Była to prawdopodobnie cena za ustanowienie relacji między Marokiem i Izraelem, w ramach proizraelskiej polityki Donalda Trumpa. W 2024 roku suwerenność Rabatu nad anektowanym terytorium uznała również Francja.
W 2021 r. pogorszyły się także relacje między Algierią i Marokiem. W sierpniu Algier zerwał stosunki dyplomatyczne z Rabatem. W listopadzie doszło do ataku na Algierczyków znajdujących się na obszarze Sahary Zachodniej.
Region jest bogaty w surowce naturalne i pozwala Maroku na znaczne rozszerzenie morskiej strefy ekonomicznej o wody atlantyckie zasobne w ryby.
africanews.com/kresy.pl
