Spotkanie przywódców Grecji i Turcji – deklaracje porozumienia i polubownego rozwiązywania konfliktów
Prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdogan podejmował w środę greckiego premiera Kyriakosa Mitsotakisa. Relacje dwóch państw są skomplikowane, ale władze starają się je ostatnio stabilizować.
Przemawiając na wspólnej konferencji prasowej po rozmowach dwustronnych z premierem Grecji Kyriakosem Mitsotakisem w Ankarze, Erdogan mówił o ekonomicznym wymiarze relacji dwustronnych, deklarujac cel osiągnięcia wartości wymiany handlowej na pułapie 10 mld. dol. „Turcja i Grecja pracują nad zwiększeniem dwustronnej wymiany handlowej do 10 miliardów dolarów, w porównaniu z prawie 7 miliardami dolarów w ubiegłym roku”.
Odniósł się jednak także do najbardziej kontrowersyjnej – kwestii przebiegu granicy wód terytorialnych Grecji u wybrzeży Azji Mniejszej. Pówysep określa zdecydowaną większość terytorium Turcji, jednak to do Grecji należy zdecydowana większość wysp na Morzu Egejskim, także tych znajdujących się u samego azjatyckiego wybrzeża.
Erdogan twierdził, że strony otwarcie i szczerze przeanalizowały swoje stanowiska w sprawie Morza Egejskiego i wschodniej części Morza Śródziemnego, podała agencja informacyjna Anadolu. Uznał, iż choć istniejące problemy między dwoma sąsiadami są złożone, nie są nierozwiązywalne, jeśli dwa kraję oprą się o prawo międzynarodowe, dobrą wolę, konstruktywny dialog i wspólną wolę znalezienia rozwiązań.
Prezydent Turcji poruszył też kwestię tureckiej diaspory w kraju sąsiada i greckiej w jego własnym. Mówił o “historycznej odpowiedzialności”. Wyraził oczekiwanie, co zwiększenia możliwości Turków mieszkających w greckiej Tracji w zakresie edukacyjnym i muzułmańskiej aktywności religijnej.
Podkreślił zarazem, że oba kraje należą do NATO, a Turcja zainteresowana jest wspólnymi inicjatywami w dziedzinie bezpieczeństwa.
Mitsotakis podkreślił wartość dobrosąsiedzkich relacji i zauważył, że od 2023 roku obie strony rozwijają więzi, opierając się na trzech filarach: dialogu politycznym, pozytywnym programie współpracy oraz działaniach na rzecz budowy zaufania. Podkreślił, że różnice zdań należy rozwiązywać „z opanowaniem i odpowiedzialnością” – zacytował portal Ekathimerini. Mitsotakis, który zaprosił Erdogana do Aten na kolejną sesję Najwyższej Rady Współpracy, powiedział, że „nadszedł czas, aby usunąć wszelkie zagrożenia z naszych relacji”, pytając: „Jeśli nie teraz, to kiedy?”.
Przyznał zarazem, że kwestia delimitacji obszarów morskich pozostaje kwestią sporną a „mogłaby zostać przekazana do rozstrzygnięcia międzynarodowego na podstawie prawa morza”.
Dodał, że stanowisko Grecji w sprawie mniejszości jest jasne na mocy Traktatu Lozańskiego i wezwał, aby mniejszości służyły jako „mosty przyjaźni między naszymi narodami”.
Wyraził przy tym zadowolenie, że potok nielegalnej migracji z Turcji do Grecji zmniejszył się o 60 proc.
W ramach VI posiedzenia Najwyższej Rady Współpracy delegacje ministrów podpisały dokumenty:
– memorandum o porozumieniu w sprawie współpracy między Biurem Inwestycyjnym Prezydium Republiki Turcji a Grecką Agencją Inwestycji i Handlu Zagranicznego;
– memorandum między portami w Izmirze i Salanikach;
– memorandum w sprawie zacieśnienia współpracy w ramach Organizacji Współpracy Gospodarczej Morza Czarnego;
– memorandum w sprawie zacieśnienia współpracy dwustronnej w zakresie gotowości na wypadek trzęsienia ziemi;
– memorandum w sprawie współpracy w dziedzinie kultury;
– wspólne oświadczenie w sprawie współpracy w dziedzinie nauki i technologii między Ministerstwem Przemysłu i Technologii Republiki Turcji a Ministerstwem Rozwoju Republiki Greckiej.
Była to pierwsza wizyta premiera Grecji w Turcji od 2024 roku.
Czytaj także: Cypr porozumiał się z Libanem co do granicy morskich stref – otwarcie drogi do eksploatacji podmorskich złóż
aa.com.tr/ekathimerini.com/kresy.pl
