Wilno

15 March 2010/0 Komentarze/w Architektura, Kresopedia /Przez Redakcja

Kolekcja pochodzi z Archiwum Instytutu Sztuki PAN w Warszawie. Zachęcamy wszystkich użytkowników do podpisywania rozpoznanych obiektów w komentarzach pod poszczególnymi zdjęciami.

IS PAN BR0000005883 Wilno, IS PAN B0000003275R, ok 1918.

Wilno, IS PAN 0000021727, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, IS PAN 0000024729, fot. Poddebski, 1928.

Wilno, IS PAN 0000021730, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, IS PAN 0000021728, fot. A. Bochnak, 1926.

IS PAN BR0000005879a Wilno, IS PAN B0000011084Rb 163797R.

Gora Trzykrzyska, IS PAN 0000158812, PTK, fot. H. Poddebski .

IS PAN BR0000005891a Wilno, IS PAN B0000011083Rb 163790R, ofiar. K. Stefanski.

IS PAN BR0000005874 Wilno, IS PAN B0000011640R 163812R, fot. S. Dzikowski.

Wilno, IS PAN 0000001621, fot. J.K.Jaworski, ok 1915_18.

Wilno, IS PAN 0000179720, fot. J. Bulhak, 1938.

Wilno, IS PAN 0000020_629, fot. J. Bulhak.

IS PAN BR0000005884 Wilno, IS PAN B0000011095R 163786R, fot. J. Czechowicz.

Wilno, IS PAN B0000006542, fot. S. Rakowski.

Wilno, IS PAN 0158853,.tif, fot. J.Bulhak, p.1939.

IS PAN BR0000005893 Wilno, IS PAN B0000002809R, fot. J. Czechowicz, 1874, ofiar. K. Stefanski, 1914.

Wilno, IS PAN 0000021746, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, katedra, IS PAN 1R, fot. J. Bulhak, 1931.

Wilno, IS PAN 0000024731, fot. Poddebski, 1928.

IS PAN BR0000005903 Wilno, IS PAN B0000011075R 163800R, fot. S. Fleury.

IS PAN BR0000005865 Wilno, IS PAN B0000008447Ra.

IS PAN BR0000005888 Wilno, IS PAN B0000011094R 163788R.

IS PAN BR0000005890 Wilno, IS PAN B0000011568R 141947R, fot.J.Czechowicz, repr.T.Kazmierski, 1984.

IS PAN BR0000005907 Wilno, IS PAN B0000002893R 163803R, ofiar. A. Kraushar, 1914.

Wilno, IS PAN 0000158824, fot. H. Poddebski, przed 1939.

Wilno, IS PAN 0000021920, fot. A. Bochnak.

IS PAN BR0000005885 Wilno, IS PAN B0000011093R 163808R.

Wilno, IS PAN 0000179289, fot. J. Bulhak, ok. 1920.

Wilno, kos. sw. Katarzyny, IS PAN 0000172547, fot. J. Bulhak, ok. 1930.

Wilno, IS PAN 0000021738, fot. A. Bochnak, 1926.

IS PAN BR0000005896 Wilno, IS PAN B0000005567Rb, fot. S. Rakowski, 1916.

Wilno, IS PAN 0000179284, fot. J. Bulhak, ok. 1916.

IS PAN BR0000005868 Wilno, IS PAN B0000002802R, fot. K.Stefanski, 1914.

Wilno, IS PAN 0000155427, fot. J. Bulhak, ok. 1912.

IS PAN BR0000005899 Wilno, IS PAN B0000008480R, 1919.

Wilno, IS PAN B0000005567, fot. S. Rakowski, 1916.

IS PAN BR0000005900 Wilno, IS PAN B0000011081R 160214R, fot. S. Fleury.

Wilno, IS PAN 0000179215, fot. J. Bulhak, ok. 1920.

Wilno, IS PAN 0000179185, fot. J. Bulhak, ok. 1915.

Wilno, IS PAN 0000021734, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, IS PAN 0179110,.tif, fot. J.Bulhak, p.1939.

Newsletter Skomentuj Udostępnij Wyłącz reklamy

Dodaj komentarz

Bł. Władysław Bukowiński. Polski kapłan, który dobrowolnie pozostał wśród zesłańców

Rzeź humańska. 21 czerwca 1768 roku hajdamacy wymordowali tysiące Polaków i Żydów

Efemeryczny polski władca, o którym nie pamiętasz. 21 czerwca 1305 roku królem Polski został Przemyślida Wacław III

Niemcy uderzyli na ZSRR. Tak zaczęła się wojna dwóch okupantów Polski

Po 1989 roku nie przyznano go ani razu. 22 czerwca 1792 roku powstał Order Virtuti Militari

Za jego pogrzeb zapłacił car. 23 czerwca 1818 roku na Wawelu spoczął Tadeusz Kościuszko

Gdzie jest trumna Piłsudskiego? Konflikt wawelski prawie doprowadził do zerwania konkordatu

Nowa Huta. Socjalistyczne miasto idealne miało pod sobą sieć schronów

Masakry więzienne NKWD. Zbrodnia dokonana w cieniu niemieckiego ataku na ZSRR

Za jego pogrzeb zapłacił car. 23 czerwca 1818 roku na Wawelu spoczął Tadeusz Kościuszko

23 czerwca 1818 roku Tadeusz Kościuszko został uroczyście pochowany w Katedrze na Wawelu. Był to jego drugi pogrzeb.

Kościuszko zmarł pół roku wcześniej, 15 października 1817 roku, w szwajcarskiej Solurze i tam miał miejsce jego pierwszy pochówek. Za sprowadzenie ciała do Krakowa zapłacił sam car.

Legenda dwóch światów

Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko urodził się w 1746 roku w Mereczowszczyźnie (dzisiaj na Białorusi). Kształcił się w Szkole Rycerskiej w Warszawie, a następnie – dzięki stypendium królewskiemu – pogłębiał wiedzę wojskową we Francji.

Czytaj dalej

Nowa Huta. Socjalistyczne miasto idealne miało pod sobą sieć schronów

23 czerwca 1949 roku na terenie dawnej wsi Mogiła pod Krakowem rozpoczęto budowę pierwszego budynku mieszkalnego Nowej Huty.

Był to początek jednego z największych projektów urbanistycznych i społecznych Polski Ludowej – miasta wznoszonego od podstaw jako zaplecze wielkiego kombinatu metalurgicznego i wzorcowy ośrodek robotniczy.

Nowa Huta miała być czymś więcej niż zwykłym osiedlem przyfabrycznym. W zamyśle komunistycznych władz była odpowiedzią na tradycyjny, inteligencki i mieszczański Kraków. Na polach dawnych podkrakowskich wsi – Mogiły, Pleszowa i Krzesławic – planowano stworzyć nowe miasto, z nową strukturą społeczną, nową architekturą i nowym stylem życia, podporządkowanym pracy w przemyśle ciężkim.

Czytaj dalej

Efemeryczny polski władca, o którym nie pamiętasz. 21 czerwca 1305 roku królem Polski został Przemyślida Wacław III

Był to drugi Przemyślida na naszym tronie – wcześniej królem Polski był Wacław II, jego ojciec.

W pierwszych latach XIV wieku obaj Wacławowie, ojciec i syn, dzierżyli łącznie aż trzy królewskie tytuły w Europie Środkowej: Czech, Polski i Węgier. Wydawało się, że są najpoważniejszą siłą, która na dłużej zdominuje politykę w regionie. Stało się zupełnie inaczej.

Krótkie życie Wacława III, pełne politycznych ambicji i burzliwych wydarzeń, zakończyła tragiczna śmierć w Ołomuńcu. Był ostatnim męskim przedstawicielem swojego rodu, a w Polsce mało kto nawet o nim pamięta.

Czytaj dalej

Gdzie jest trumna Piłsudskiego? Konflikt wawelski prawie doprowadził do zerwania konkordatu

23 czerwca 1937 roku na polecenie arcybiskupa krakowskiego Adama Stefana Sapiehy trumna ze szczątkami marszałka Józefa Piłsudskiego została przeniesiona z krypty św. Leonarda do krypty pod Wieżą Srebrnych Dzwonów na Wawelu.

Wydarzenie to zapoczątkowało ostrą, publiczną fazę tzw. konfliktu wawelskiego — jednego z najgłośniejszych sporów między władzami państwowymi a kościelnymi w II Rzeczypospolitej.

Sam spór nie narodził się jednak nagle. Po śmierci Piłsudskiego 12 maja 1935 roku władze państwowe zdecydowały o jego pochówku na Wawelu. Sapieha, jako gospodarz katedry wawelskiej, wyraził na to zgodę, ale złożenie trumny w krypcie św. Leonarda traktował jako rozwiązanie tymczasowe. Problemem były zarówno warunki panujące w krypcie, zwłaszcza wilgoć, jak i fakt, że do miejsca spoczynku marszałka prowadziło wejście przez wnętrze katedry. Tłumy odwiedzających sprawiały, że świątynia stawała się w praktyce przejściem do narodowego mauzoleum.

Czytaj dalej

Rzeź humańska. 21 czerwca 1768 roku hajdamacy wymordowali tysiące Polaków i Żydów

21 czerwca 1768 roku w mieście Humań zbuntowane oddziały hajdamaków dokonały masakry polskich i żydowskich mieszkańców. Liczba ofiar sięgać mogła nawet 20 tysięcy.

Był to punkt kulminacyjny tzw. koliszczyzny – brutalnego buntu ruskiego chłopstwa, który wstrząsnął wschodnimi kresami Rzeczypospolitej.

Tło wydarzeń było niezwykle złożone. Ukraina już od dawna była regionem niespokojnym – pamięć o krwawych powstaniach kozackich pozostawała żywa. W XVIII wieku narastały napięcia społeczne i religijne. Chłopi poddani pańszczyźnie żywili urazę do polskich panów, a prawosławni niechętnie patrzyli na rozwój Kościoła unickiego. Do wybuchu rebelii wystarczyła iskra – i stał się nią Maksym Żeleźniak, zaporoski Kozak, który powołując się na fałszywy ukaz carycy Katarzyny II, zaczął wzywać do wypędzenia Polaków i Żydów z Ukrainy.

Czytaj dalej

Po 1989 roku nie przyznano go ani razu. 22 czerwca 1792 roku powstał Order Virtuti Militari

22 czerwca 1792 roku król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari – najstarsze nadawane do dziś odznaczenie wojskowe na świecie. Choć powstało w dramatycznych okolicznościach upadającej Rzeczypospolitej, stało się trwałym symbolem żołnierskiej cnoty i bohaterstwa.

Wojna polsko-rosyjska 1792 roku, będąca próbą obrony Konstytucji 3 maja przed konfederacją targowicką wspieraną przez armię carycy Katarzyny II, była początkiem końca dawnej Rzeczypospolitej. Polskie wojska, mimo gorszego uzbrojenia i liczebności, odniosły kilka zwycięstw. Jedno z nich, stoczone 18 czerwca pod Zieleńcami, miało szczególne znaczenie. Król, wzruszony postawą armii i proszony przez bratanka – księcia Józefa Poniatowskiego – o uhonorowanie walczących, podjął decyzję o ustanowieniu odznaczenia za zasługi na polu bitwy.

Już 22 czerwca 1792 roku, zaledwie cztery dni po bitwie, stworzono Order Virtuti Militari (łac. Cnocie Wojskowej). Pierwsze insygnia – owalne medale wybite w Warszawie – wręczono uroczyście 25 czerwca 1792 roku w obozie polskich wojsk w Ostrogu na Wołyniu. Wśród odznaczonych znaleźli się m.in. książę Józef Poniatowski, Tadeusz Kościuszko i Józef Zajączek. Wkrótce order zyskał statut i podział na pięć klas, a jego wygląd zmieniono – przyjął formę krzyża, która, z niewielkimi modyfikacjami, przetrwała do dziś.

Czytaj dalej

IS PAN BR0000005883 Wilno, IS PAN B0000003275R, ok 1918.

Wilno, IS PAN 0000021727, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, IS PAN 0000024729, fot. Poddebski, 1928.

Wilno, IS PAN 0000021730, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, IS PAN 0000021728, fot. A. Bochnak, 1926.

IS PAN BR0000005879a Wilno, IS PAN B0000011084Rb 163797R.

Gora Trzykrzyska, IS PAN 0000158812, PTK, fot. H. Poddebski .

IS PAN BR0000005891a Wilno, IS PAN B0000011083Rb 163790R, ofiar. K. Stefanski.

IS PAN BR0000005874 Wilno, IS PAN B0000011640R 163812R, fot. S. Dzikowski.

Wilno, IS PAN 0000001621, fot. J.K.Jaworski, ok 1915_18.

Wilno, IS PAN 0000179720, fot. J. Bulhak, 1938.

Wilno, IS PAN 0000020_629, fot. J. Bulhak.

Wilno, IS PAN B0000008447, 1919.

IS PAN BR0000005884 Wilno, IS PAN B0000011095R 163786R, fot. J. Czechowicz.

Wilno, IS PAN B0000003070.

Wilno, IS PAN 0000002748.

Wilno, IS PAN B0000006542, fot. S. Rakowski.

Wilno, IS PAN 0158853,.tif, fot. J.Bulhak, p.1939.

IS PAN BR0000005893 Wilno, IS PAN B0000002809R, fot. J. Czechowicz, 1874, ofiar. K. Stefanski, 1914.

Wilno, IS PAN 0000179293.

Wilno, IS PAN 0000021746, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, katedra, IS PAN 1R, fot. J. Bulhak, 1931.

Wilno, IS PAN 0000003218.

Wilno, IS PAN 0000024731, fot. Poddebski, 1928.

IS PAN BR0000005903 Wilno, IS PAN B0000011075R 163800R, fot. S. Fleury.

IS PAN BR0000005865 Wilno, IS PAN B0000008447Ra.

IS PAN BR0000005888 Wilno, IS PAN B0000011094R 163788R.

IS PAN BR0000005890 Wilno, IS PAN B0000011568R 141947R, fot.J.Czechowicz, repr.T.Kazmierski, 1984.

IS PAN BR0000005907 Wilno, IS PAN B0000002893R 163803R, ofiar. A. Kraushar, 1914.

Wilno, IS PAN 0000158824, fot. H. Poddebski, przed 1939.

Wilno, IS PAN 0000021920, fot. A. Bochnak.

IS PAN BR0000005885 Wilno, IS PAN B0000011093R 163808R.

Wilno, IS PAN 0000179289, fot. J. Bulhak, ok. 1920.

Wilno, kos. sw. Katarzyny, IS PAN 0000172547, fot. J. Bulhak, ok. 1930.

Wilno, IS PAN 0000021738, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, IS PAN 0000003221.

IS PAN BR0000005896 Wilno, IS PAN B0000005567Rb, fot. S. Rakowski, 1916.

Wilno, IS PAN 0000179284, fot. J. Bulhak, ok. 1916.

IS PAN BR0000005868 Wilno, IS PAN B0000002802R, fot. K.Stefanski, 1914.

Wilno, IS PAN 0000155427, fot. J. Bulhak, ok. 1912.

Wilno, IS PAN 0000003217.

IS PAN BR0000005899 Wilno, IS PAN B0000008480R, 1919.

Wilno, IS PAN B0000005567, fot. S. Rakowski, 1916.

IS PAN BR0000005900 Wilno, IS PAN B0000011081R 160214R, fot. S. Fleury.

Wilno, IS PAN 0000179215, fot. J. Bulhak, ok. 1920.

Wilno, IS PAN 0000179185, fot. J. Bulhak, ok. 1915.

Wilno, IS PAN 0000021734, fot. A. Bochnak, 1926.

Wilno, IS PAN 0179110,.tif, fot. J.Bulhak, p.1939.

Legenda dwóch światów

Wspieraj Kresy i czytaj bez reklam.1 zł = 1 dzień dostępu.

Wspieraj Kresy i czytaj bez reklam.
1 zł = 1 dzień dostępu.