Krysowice

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. B. Chlebowskiego, t. 4, Warszawa 1883, s. 760.

Krysowice, po rusku Krysowyczi, wieś w pow. mościskim, 4 kil. na południe od sądu powiat., stacyi poczt, i kolejowej i urzędu poczt, w Mościskach. Na północ leży Zakościele, na wschód Strzelczyska, na południowy wschód Buchowice, na połud. zach. Pakość, na zachód Czyszki. Przez wschodnią część obsza­ru płynie pot. Siecza (al. Sieczka). Wchodzi on tu z Pakościa i płynie zrazu na półn. wsch. a potem na północ i wchodzi do Strzelczysk, głzio się łączy z Siekanicą. Na lew. brz. po­toku leżą zabudowania wiejskie (233 m.), w stronie połud. zach. zaś, na granicy Pako­ścia, folw. krysowicki. Własn. większa ma roli ornej mr. 282, łąk i ogrodów 88, pastwisk 39, lasu 71; własn. mniejsza roli ornej mr. 393, łąk i ogrodów 50, pastwisk 87, lasu 17. Według spisu z r. 1880 było 670 mk. w gmi­nie, 104 na obsz. dwor. (obrz. rzym. katol. z wyjątkiem stu kilkunastu obrz. gr. katol.). Par. rzym. katol. w Mościskach, gr. katol. w Pakościu. We wsi jest kaplica murowana obok pysznego pałacu, śród gustownego roz­ległego ogrodu. W K. jest glina przydatna na fajans i dobra ruda żelazna czerwona. (Rkp. Ossol. Nr. 1825). Nazwa wsi pochodzi od Krysów, ruskiej, szlacheckiej rodziny. Na po­czątku wieku XVIII należała wś do Złoczowskich, naprzód Stefana Złoczowskiego, chorą­żego halickiego, a potem syna jego Michała Jana Stefana Złoczowskiego, który się pisał panem i dziedzicem na Chocimierzu i Krysowi­cach, a 5 sierpnia r. 1725 wydał w zamku krysowickim dokument, nadający popowi w Pakościu półłanek pola. (Ob. Schematyzm ruskoho klera w epar. peremyszlskoj—1879). Przy końcu w. XVIII był dziedzicem Adam hr. Mniszek, chorąży nadworny koronny, ka­waler orderu Orła białego i św. Stanisława. On to wybudował pałac, kaplicę i założył ogród w guście angielskim. Obecnio jest wła­ścicielem wsi hr. Stadnicki. W zbiorach hrabiego znajduje się duży spółczesny portret króla Jana III. We wrześniu r. 1881 przeby­wał w pałacu krysowickim przez dni kilka ce­sarz Franciszek Józef I, podczas swojej podró­ży po Galicyi i brał udział w rewiach wojsko­wych, które się odbywały na przestrzeni od Krysowie aż po Przemyśl. Na odjezdnem ofiarował włościanom 2000 zł. na założenie szkoły. Część ogrodu przedstawił Stęczyński w „Okolicach Galicyi”. Widok pałacu znaj­duje się w Muz. Ossol. „Widoki Galicyi” Nr. 1642. Lu. Dz.