Święty Benon z Miśni. Biskup, który sprzeciwił się królowi
16 czerwca Kościół katolicki wspomina św. Benona z Miśni, biskupa, jedną z ważnych postaci średniowiecznego Kościoła niemieckiego doby sporu o inwestyturę.
Benon urodził się około 1010 roku, najprawdopodobniej w Hildesheim lub w jego okolicach, w rodzinie saskiej szlachty. Część informacji o jego młodości pochodzi z późniejszych żywotów, dlatego szczegóły genealogiczne należy traktować ostrożnie. Za stosunkowo dobrze poświadczone można uznać, że otrzymał staranne wykształcenie kościelne, związane z ośrodkami duchownymi Saksonii, a następnie wszedł na drogę służby kapłańskiej.
Według tradycji Benon był związany z klasztorem św. Michała w Hildesheim, a później został kanonikiem przy kolegiacie cesarskiej w Goslarze. W 1066 roku objął biskupstwo Miśni, ważną diecezję na wschodnich rubieżach świata niemieckiego. Był to teren, na którym działalność duszpasterska łączyła się z umacnianiem struktur kościelnych oraz chrystianizacją ludności słowiańskiej, zwłaszcza Połabian.
Jako biskup Benon dbał o dyscyplinę duchowieństwa, rozwój życia liturgicznego i organizację diecezji. Jego posługa przypadła na czas ostrego konfliktu między cesarstwem a papiestwem. Spór o inwestyturę, czyli o prawo mianowania biskupów i opatów, podzielił chrześcijańską Europę i stał się jednym z najważniejszych starć o miejsce Kościoła wobec władzy świeckiej.
Benon znalazł się po stronie kościelnej niezależności od króla (późniejszego cesarza) Henryka IV. Nie poparł monarchy w konflikcie z saskimi możnymi oraz papieżem Grzegorzem VII. Z tego powodu w latach 1075–1076 został uwięziony, a następnie pozbawiony biskupstwa przez stronników Henryka. Źródła średniowieczne nie są w tych sprawach wolne od legendarnych dopowiedzeń, jednak zasadniczy obraz Benona jako biskupa opierającego się naciskowi władzy świeckiej pozostaje utrwalony w tradycji kościelnej.
Z jego osobą wiąże się znana legenda o kluczach do katedry w Miśni. Gdy miał opuszczać diecezję, polecił wrzucić klucze do Łaby, aby świątynia nie została przejęta przez uzurpatorów. Po latach, gdy powrócił, rybak miał odnaleźć klucze w brzuchu złowionej ryby. Dlatego w ikonografii św. Benon bywa przedstawiany jako biskup z rybą i kluczami, a czczony jest między innymi jako patron rybaków i wędkarzy.
W ostatnich latach życia Benon miał prowadzić działalność misyjną wśród Słowian połabskich. Zmarł 16 czerwca 1106 roku w Miśni. Jego grób szybko stał się miejscem kultu, a pamięć o nim przetrwała zwłaszcza w Saksonii i Bawarii.
Papież Hadrian VI kanonizował Benona w 1523 roku, tuż po rozpoczęciu reformacji. Decyzja ta wywołała gwałtowną reakcję Marcina Lutra, który wystąpił przeciwko kultowi świętych i relikwii. Po przyjęciu protestantyzmu w Saksonii relikwie Benona przeniesiono do Monachium, gdzie ostatecznie znalazły się w katedrze Najświętszej Maryi Panny. Święty Benon jest patronem Miśni, Monachium i Bawarii.
Czytaj też:
Patron mostów i tajemnicy spowiedzi. Kim był św. Jan Nepomucen?
Święty Norbert z Xanten. Człowiek, który porzucił dwór i założył zakon
Kresy.pl
