Siostra św. Kingi i teściowa Łokietka. Życie błogosławionej Jolenty
15 czerwca Kościół katolicki wspomina błogosławioną Jolentę, węgierską królewnę, księżną kaliską i wielkopolską, a później klaryskę związaną m.in. z Gnieznem.
Jolenta, nazywana także Heleną, urodziła się około 1244 roku w Ostrzyhomiu. Była córką króla Węgier Beli IV i Marii Laskaris, wywodzącej się z cesarskiego rodu bizantyjskiego. Należała do rodziny szczególnie mocno zapisanej w dziejach chrześcijańskiej Europy Środkowej. Jej siostrami były św. Kinga, żona Bolesława Wstydliwego, oraz św. Małgorzata Węgierska. Do jej najbliższej rodziny należały także św. Elżbieta Węgierska i bł. Salomea.
W dzieciństwie Jolenta przybyła do Krakowa na dwór swojej starszej siostry Kingi. Tam została wychowana w środowisku piastowskim i zetknęła się z duchowością franciszkańską. Jej ojciec planował wydanie córki za jednego z polskich książąt. W 1256 roku zaręczono ją z Bolesławem Pobożnym, księciem kaliskim. Uroczysty ślub odbył się dwa lata później, za dyspensą papieską. Sakramentu udzielił biskup krakowski Prandota.
Małżeństwo Jolenty i Bolesława miało znaczenie dynastyczne i polityczne. Po śmierci Przemysła I w 1257 roku Bolesław objął całą Wielkopolskę, stając się jedną z ważniejszych postaci rozbitego na dzielnice państwa Piastów. Jolenta towarzyszyła mu w życiu dworskim i wspierała działalność dobroczynną oraz religijną. W dokumentach książę nazywał ją „umiłowaną małżonką, panią Jolentą”.
Po śmierci Przemysła I Bolesław Pobożny objął także opiekę nad jego małoletnim synem, Przemysłem II. W otoczeniu stryja i Jolenty dorastał więc przyszły król Polski, który po śmierci Bolesława przejął jego dziedzictwo, a kilkanaście lat później został koronowany.
Z małżeństwa Jolenty i Bolesława urodziły się trzy córki: Jadwiga, Elżbieta i Anna. Jadwiga Kaliska została żoną Władysława Łokietka, późniejszego króla Polski. W ten sposób bł. Jolenta stała się teściową władcy, który potem doprowadził do trwałego odnowienia Królestwa Polskiego.
Tradycja przedstawia Jolentę jako wzorową żonę, matkę i opiekunkę ubogich. W życie dworu miała wnosić ład, pobożność i troskę. Bolesław Pobożny wspierał Kościół, sprowadzał franciszkanów do wielkopolskich miast, uposażał klasztory i dbał o rozwój życia religijnego. W działalności tej widziano także wpływ jego żony.
Po śmierci Bolesława Pobożnego w 1279 roku Jolenta wycofała się z życia dworskiego. Przez pewien czas przebywała przy św. Kindze w klasztorze klarysek w Starym Sączu. Po śmierci siostry przeniosła się do klasztoru klarysek w Gnieźnie, z którym związała ostatni okres życia. Według części przekazów została tam ksienią, choć miała zachowywać pokorę i wykonywać proste posługi, właściwe zwykłej siostrze zakonnej.
Błogosławiona Jolenta zmarła najprawdopodobniej 17 czerwca 1304 roku w Gnieźnie (w niektórych opracowaniach pojawia się również data 1298 roku). Jej grób szybko stał się miejscem modlitwy i pielgrzymek, a tradycja przypisywała jej wstawiennictwu liczne łaski.
Starania o zatwierdzenie kultu Jolenty trwały długo. W XVII wieku prymas Jan Wężyk powołał komisję do zbadania jej życia, relikwii i świadectw kultu. W XVIII wieku prowadzono dalsze działania beatyfikacyjne na ziemiach polskich. Ostatecznie 14 czerwca 1827 roku papież Leon XII zatwierdził jej kult dekretem Kongregacji Obrzędów. Z powodu trudności ze strony władz pruskich uroczystości beatyfikacyjne w Wielkopolsce odbyły się dopiero w 1834 roku.
Błogosławiona Jolenta jest patronką archidiecezji gnieźnieńskiej i miasta Kalisza. W ikonografii przedstawiana jest najczęściej w habicie klaryski, czasem obok św. Kingi.
Kresy.pl
