Co było w pożegnalnych listach premiera? 2 kwietnia 1939 roku samobójstwo popełnił Walery Sławek
Walery Sławek, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, trzykrotny premier Polski i jeden z głównych ideologów obozu sanacyjnego, odebrał sobie życie 2 kwietnia 1939 roku w Warszawie.
Jego śmierć była symbolicznym końcem epoki piłsudczyków i zwiastunem nadchodzących, bardzo dramatycznych wydarzeń w historii Polski. Powody samobójstwa do dzisiaj są przedmiotem spekulacji.
Walery Sławek był legionistą, uczestnikiem walk o niepodległość. Cieszył się opinią człowieka wyjątkowo uczciwego – w stopniu graniczącym z naiwnością. Przez lata pozostawał wierny Piłsudskiemu, ale po śmierci Marszałka w 1935 roku stopniowo stracił wpływy w polityce.
Wieczorem 2 kwietnia 1939 roku, o godz. 20:45 – tej samej, o której niespełna cztery lata wcześniej zmarł Józef Piłsudski – Sławek próbował odebrać sobie życie. W swoim warszawskim mieszkaniu przy alei Szucha 16 strzelił sobie w usta ze starego pistoletu Browning, którego używał jeszcze w czasach działalności konspiracyjnej. Kula nie przebiła czaszki i utkwiła w podniebieniu. Polityka przewieziono do szpitala wojskowego im. Józefa Piłsudskiego, gdzie przeszedł operację. Zmarł nad ranem 3 kwietnia, nie odzyskawszy przytomności.
„Niejednokrotnie widziałem ten stary browning” – wspominał potem Janusz Jędrzejewicz, przyjaciel Sławka – „zawsze starannie utrzymany, dokładnie naoliwiony […]. Trzymałem go w rękach z pewnym wzruszeniem, jak się trzyma zasłużone, a już niepotrzebne narzędzie śmierci, z którego ostatnia kula wypełniła już swoje przeznaczenie. Czyż wówczas mogłem przypuszczać, że właśnie z tej starej zasłużonej broni ostatni pocisk swego przeznaczenia jeszcze się nie doczekał?”
Sławek napisał list pożegnalny, w którym informował: „Odbieram sobie życie. Nikogo proszę nie winić. 2/IV. 1939. W. Sławek. Spaliłem papiery o charakterze prywatnym, a także wręczone mi w zaufaniu. Jeśli nie wszystkie, to proszę pokrzywdzonych o wybaczenie. Bóg Wszystkowidzący może mi wybaczy moje grzechy i ten ostatni.”
Ponadto Sławek pozostawił także listy zaadresowane do prezydenta Mościckiego i do przyjaciela Aleksandra Prystora. Ich treść nie jest znana.
Samobójstwo Sławka było nie tylko osobistą tragedią polityka, ale również wyrazem końca epoki piłsudczyków. Zdaniem Janusza Jędrzejewicza, samobójstwo Sławka miało być demonstracją przeciwko polityce obozu Śmigłego-Rydza, który w opinii byłego premiera niszczył dzieło Józefa Piłsudskiego.
Walery Sławek został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Czyj też:
Czy Polacy zasługują na niepodległość?
Ziemkiewicz dla Kresów: cztery grzechy polityki zagranicznej II RP
Kresy.pl/Wikipedia/DoRzeczy Historia
