Papież Franciszek (1936–2025). Zaczynał jako chemik
Jorge Mario Bergoglio, znany światu jako papież Franciszek, urodził się 17 grudnia 1936 roku w Buenos Aires w rodzinie włoskich emigrantów. Jego droga do Stolicy Piotrowej była długa i bogata w doświadczenia.
Zanim wstąpił na drogę kapłańską, Bergoglio uczył się w technikum chemicznym i otrzymał tytuł technika chemika. W 1958 roku wstąpił do zakonu jezuitów, gdzie kształcił się w zakresie filozofii, literatury i teologii. Studiował także psychologię. Święcenia kapłańskie przyjął w 1969 roku. W zakonie pełnił liczne funkcje, w tym mistrza nowicjatu oraz prowincjała argentyńskich jezuitów. W latach 70. pogłębiał swoją wiedzę teologiczną podczas studiów w Niemczech.
Czytaj też: Zmarł Papież Franciszek
Był poliglotą, posługiwał się językami: hiszpańskim, włoskim, niemieckim, francuskim, łaciną, piemonckim oraz angielskim, znał też portugalski. Na studiach uczył się także klasycznej greki.
Droga biskupa i kardynała
W 1992 roku został mianowany biskupem pomocniczym Buenos Aires przez papieża Jana Pawła II, a pięć lat później objął urząd arcybiskupa tej metropolii. W 2001 roku dołączył do grona kardynałów. Choć po osiągnięciu wieku emerytalnego złożył rezygnację, papież Benedykt XVI poprosił go o dalsze pełnienie posługi pasterskiej.
13 marca 2013 roku, po rezygnacji Benedykta XVI, Jorge Mario Bergoglio został wybrany 266. papieżem i przyjął imię Franciszek. Był pierwszym jezuitą, pierwszym papieżem z Ameryki Łacińskiej oraz pierwszym, który przyjął imię nawiązujące do św. Franciszka z Asyżu. Już od początku pontyfikatu podkreślał swoje zaangażowanie w sprawy ubogich i wykluczonych. Jego biskupie motto Miserando atque eligendo („Spojrzał z miłosierdziem i wybrał”) doskonale oddaje charakter jego posługi.
Pontyfikat zmian i dialogu
Franciszek był papieżem otwartym na świat i potrzeby współczesnego człowieka. Wprowadził szereg reform w Kościele – powołał Radę Kardynałów, doradzającą w sprawach zarządzania Kościołem, wzmocnił rolę kobiet i świeckich w strukturach Kurii, a także zniósł tajemnicę papieską w sprawach związanych z nadużyciami seksualnymi. Istotną zmianą było także zaktualizowanie nauczania Kościoła w kwestii kary śmierci. Silnie akcentował potrzebę dialogu między religiami i narodami. W centrum jego nauczania stały: miłosierdzie, braterstwo oraz troska o stworzenie.
Czytaj też: Wiceprezydent USA J.D. Vance spotkał się z papieżem Franciszkiem
Doświadczenia papieża Franciszka znalazły odzwierciedlenie w kluczowych dokumentach jego pontyfikatu. Wyrazem tego są cztery encykliki, stanowiące fundament jego nauczania.
Pierwsza z nich – Lumen Fidei – poświęcona została tematowi wiary. Dokument ten został opracowany wspólnie z Benedyktem XVI i kontynuował refleksję nad rolą wiary we współczesnym świecie.
Kolejna, Laudato si’, była apelem o „zmianę kursu” dla dobra „naszego wspólnego domu” – planety zdewastowanej przez zmiany klimatyczne i nadmierną eksploatację zasobów. Encyklika ta nawoływała do globalnej solidarności, eliminacji ubóstwa i sprawiedliwego podziału dóbr.
Trzecia encyklika – Fratelli Tutti – stanowiła kulminację papieskiego nauczania o braterstwie. Inspirowana międzyreligijnym Dokumentem o ludzkim braterstwie podpisanym w Abu Zabi, podkreślała, że tylko braterstwo i solidarność mogą zapewnić ludzkości przyszłość – słowa te wybrzmiały jeszcze przed eskalacją nowych konfliktów zbrojnych na świecie.
Ostatnią encykliką pontyfikatu była Dilexit Nos, w której papież przypomniał o znaczeniu miłości – zarówno tej ludzkiej, jak i Bożej – wypływającej z Serca Jezusa. Było to przesłanie skierowane do świata, który – jak zauważył Franciszek – zdaje się tracić serce i wrażliwość.
Ostatnie lata i dziedzictwo
Pomimo licznych problemów zdrowotnych, Ojciec Święty pozostał aktywny niemal do końca. Swoją postawą nieustannie przypominał o bliskości Kościoła z ludźmi. Przez dwanaście lat pontyfikatu zdołał pozostawić po sobie wizję Kościoła otwartego, pokornego i solidarnego. W pamięć zapadną wyrażenia, które kształtowały rzeczywistość kościelną w ostatnich latach: „globalizacja obojętności”, „Kościół ubogi dla ubogich”, „Kościół w ruchu”, „duszpasterze pachnący owcami” oraz „globalna etyka solidarności”.
O aktywności Franciszka świadczą statystyki. Odbył on ponad 500 audiencji generalnych, dziesięć konsystorzy, powołujących 163 nowych kardynałów; ponad 900 kanonizacji (w tym trzech poprzedników: Jana XXIII, Jana Pawła II oraz Pawła VI); cztery Światowe Dni Młodzieży – w Rio de Janeiro, Krakowie, Panamie i Lizbonie. Dwa Jubileusze: nadzwyczajny Jubileusz Miłosierdzia z 2016 roku oraz zwyczajny Jubileusz 2025, trwający pod hasłem „Pielgrzymi nadziei”.
Papież Franciszek zmarł 21 kwietnia 2025 roku w Domu Świętej Marty w Watykanie.
Kresy.pl/ Vatican.va / Wikipedia
