Poprawa stosunków między Japonią a Rosją?
Współpraca gospodarcza może pogodzić te dwa kraje, od dawna pokłócone o przynależność Wysp Kurylskich.
W lutym rosyjski prezydent Władimir Putin odbył rozmowy dotyczące stosunków bilateralnych z byłym japońskim premierem, Yoshiro Mori, który pełnił rolę specjalnego wysłannika premiera Shinzo Abe. Spotkanie położyło podwaliny pod wizytę Abe’a w Moskwie, która ma mieć miejsce na przełomie kwietnia i maja. Japonia musi spróbować stworzyć warunki do zbudowania zaufania między Abe’m i Putinem.
Planowane spotkanie pomiędzy Abe’m, a Putinem będzie sygnalizowało wznowienie negocjacji dotyczących niezależności Terytoriów Północnych – czterech wysp położonych przy wybrzeżu Hokkaido, okupowanych i kontrolowanych przez Rosję.
Negocjacje będą długie i trudne. Dla Japonii najważniejsze będzie wypracowanie krótko- i długoterminowych strategii, które pozwolą na rozwój stosunków bilateralnych i ostatecznie doprowadzą do ugody w kwestii terytorialnej.
Podczas spotkania z Morim, Putin powiedział, że sytuacja braku traktatu pokojowego pomiędzy jego państwem, a Japonią jest nienormalna. W marcu 2012 r., na krótko przed ponownym wyborem na prezydenta, Putin powiedział dziennikarzom, że ma nadzieję na ostateczne rozwiązanie kwestii terytorialnej, podkreślając potrzebę znalezienia płaszczyzny porozumienia przez Rosję i Japonię.
Użył wtedy japońskiego słowa hikiwake, które oznacza remis. Wyjaśnił Moriemu, że to hikiwake w tym kontekście będzie oznaczać rozwiązanie, które będzie zadowalające dla obu stron i w którym nie ma niczyjego zwycięstwa ani porażki. Totalne zwycięstwo jednej ze stron w kwestii dyplomatycznej zrodziłoby tylko kolejne problemy, więc nastawienie Putina wydaje się realistyczne.
Putin i Mori potwierdzili znaczenie wspólnego oświadczenia, które wydali w Irkucku w marcu 2001 r. Potwierdza ono, iż wspólna deklaracja Rosji i Japonii z 1956 roku, w której Rosja obiecuje przekazać Japonii dwie z czterech wysp, Habomai i Shikotan po podpisaniu traktatu pokojowego, pozostaje w mocy. Potwierdza także, iż negocjacje pomiędzy państwami, mające na celu osiągnięcie traktatu pokojowego poprzez rozwiązanie kwestii terytorialnej, będą postępowały.
Jednak przepaść pomiędzy krajami jest duża. Putin rzekomo skłania się ku uznaniu przekazania Habomai i Shikotan za ostateczne rozwiązanie problemu terytorialnego. Tymczasem Japonia uważa, że Rosja powinna od razu zaakceptować fakt japońskiej zwierzchności nad wszystkimi czterema wyspami.
Zarówno Japonia, jak i Rosja powinny spróbować wypracować rozwiązanie kwestii terytorialnej na drodze wzmocnienia współpracy w sprawach gospodarczych oraz wprowadzania pokoju i równowagi na obszarze Azji Wschodniej. Putin ma nadzieję na to, że Japonia przyczyni się do gospodarczego rozwoju wschodniej Syberii, posiadającej rozległe złoża energii. Rosyjski premier ostro krytykował także ostatnie testy nuklearne prowadzone przez Koreę Północną. Japonia powinna szukać możliwości zintensyfikowania współpracy z Rosją, ale jednocześnie powinna ostrożnie rozważyć, w jaki sposób ostatecznie rozwiązać kwestię terytorialną.
źródło: The Japan Times
Tłumaczenie: Justyna Zając