Bloomberg: niemieckie firmy ujawniają tajemnice przemysłowe w zamian za dostęp do pierwiastków ziem rzadkich
Bloomberg informuje, że niemieckie firmy przekazują Chinom poufne informacje przemysłowe, aby uzyskać krótkoterminowe licencje na dostawy pierwiastków ziem rzadkich. Berlin nie dysponuje pełną wiedzą o zakresie przekazywanych danych i nie ma szybkiego planu reakcji. Część mniejszych producentów kończy działalność, a większe spółki koncentrują się na utrzymaniu ciągłości produkcji.
Według Bloomberga niemieckie firmy przekazują Chinom poufne informacje przemysłowe w zamian za licencje na eksport pierwiastków ziem rzadkich do Europy. Opisywany mechanizm obejmuje dostęp do planów przemysłowych, w tym schematów, układów łańcuchów dostaw, list klientów oraz 3-letnich prognoz produkcji. Celem jest zapewnienie ciągłości dostaw surowców niezbędnych w nowoczesnych gałęziach przemysłu. W podsumowaniu Bloomberga wskazano, że wymagane są „granularne, poufne dane” w zamian za 6-miesięczną licencję importową. Chodzi o dane takie jak pełne łańcuchy dostaw, schematy technologiczne czy prognozy produkcyjne i plany rozwoju.
Bloomberg podaje, że presja dotyczy m.in. wykonawców zbrojeniowych, dostawców części samochodowych oraz producentów narzędzi precyzyjnych. Nowe chińskie wymogi dotyczące licencji weszły w życie w kwietniu 2025 r., znacząco zacieśniając kontrolę eksportu metali ziem rzadkich i produktów z ich udziałem.
W materiałach zaznaczono, że Berlin nie ma pełnej wiedzy o tym, jakie informacje trafiają do Pekinu, a także nie dysponuje natychmiastowym planem przeciwdziałania. Urzędnicy mieli zwracać się do firm o wskazanie zakresu danych, które gromadzi strona chińska, jednak część przedsiębiorstw nie udzieliła odpowiedzi. W konsekwencji mniejsi producenci zamykają działalność, zaś duże spółki „grają, aby przetrwać”, koncentrując się na zabezpieczeniu dostaw kluczowych komponentów. Równolegle największe niemieckie stowarzyszenie inżynierskie VDMA apelowało do UE o nacisk na Pekin i wskazywało na rosnące „wąskie gardła” w dostawach metali ziem rzadkich do przemysłu.
Bloomberg opisuje, że nowe chińskie przepisy dotyczące pierwiastków ziem rzadkich wymagają od wnioskodawców przedstawiania szczegółowych informacji przed zatwierdzeniem eksportu. Wskazuje się, że poufne dane o łańcuchach dostaw mogą potencjalnie zostać wykorzystane do ograniczenia produkcji lub zatrzymania linii w największej gospodarce Europy. Pierwsze pozwolenia eksportowe na magnesy z ziem rzadkich wydano 13 maja 2025 r.; otrzymały je m.in. Baotou Tianhe Magnetics (dostawca Volkswagena), Zhongke Sanhuan, Baotou INST Magnetic i Earth-Panda, przy czym licencje były przypisywane do konkretnych klientów. Unijne firmy zabiegały też w Pekinie o „fast-track” — specjalny kanał przyspieszonego wydawania licencji dla zaufanych podmiotów. Tło stanowi strukturalna przewaga Chin: kontrolują one ponad 90 proc. globalnych mocy przerobowych w zakresie metali ziem rzadkich.
W tym roku Niemcy zatwierdziły rekordowe wydatki na obronność, a kanclerz Friedrich Merz zapowiedział budowę największej potęgi militarnej Europy. Eksperci ostrzegają jednak, że plany te są uzależnione od surowców przetwarzanych w Chinach, które kontrolują ponad 50 proc. globalnego przerobu wielu kluczowych minerałów i wprowadziły ograniczenia eksportowe.
Według Federalnego Związku Przemysłu Niemieckiego (BDI) do kluczowych elementów nowoczesnych systemów wojskowych należą m.in. pierwiastki ziem rzadkich (neodym, dysproz) oraz wolfram, grafit, tytan i magnez o wysokiej czystości. Zasilają one radary, silniki elektryczne, stateczniki rakiet, celowniki termowizyjne i napędy dronów. BDI wskazuje, że UE importuje 95 proc. strategicznych surowców, z czego 90 proc. pochodzi spoza Unii, a w Niemczech krajowe przetwórstwo praktycznie nie istnieje.
Kresy.pl/Bloomberg
