Jan Długosz spoczywał w glinianym garnku. Jego powtórny pogrzeb zapoczątkował Kryptę Zasłużonych na Skałce
19 maja 1880 roku, w czterechsetlecie śmierci Jana Długosza, odbył się jego powtórny pogrzeb. Złożenie szczątków kronikarza w podziemiach kościoła na Skałce zapoczątkowało tam istnienie Krypty Zasłużonych, do której trafili później m.in. Stanisław Wyspiański i Czesław Miłosz.
Impulsem do ponownego pochówku Jana Długosza była zbliżająca się 400. rocznica jego śmierci oraz potrzeba godnego umieszczenia szczątków kronikarza, które przez lata przechowywano w glinianym naczyniu.
Jan Długosz, choć był fundatorem kilku świątyń, właśnie ze Skałką związał swoje ostatnie życzenie – pragnął tu spocząć po śmierci. Zgodnie z jego wolą w 1480 roku pochowano go w pobliżu pierwotnego grobu św. Stanisława. W XV-wiecznych uroczystościach żałobnych wybitnego kronikarza, historyka i autora dzieła „Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego” uczestniczyli królewscy synowie, duchowieństwo oraz przedstawiciele środowisk akademickich.
W XVIII wieku, podczas prac związanych z budową nowej świątyni, odnaleziono i zlikwidowano pierwotny grób Długosza. Szczątki kronikarza zebrano do glinianego naczynia, a w 1792 roku umieszczono je w niszy katakumby pod kościołem. Nad tym stanem rzeczy ubolewał już w 1791 roku historyk Tadeusz Czacki: „Ten wielki człowiek nie ma nawet trumny, ale kości Jego w miejscu własnej bogatej fundacji [Długosz ufundował gotycki kościół na Skałce] […] w garnku glinianym złożone…”.
Zbliżająca się czterechsetna rocznica śmierci Długosza, przypadająca w 1880 roku, stała się impulsem do godnego upamiętnienia postaci kronikarza. Inicjatorzy nowego pochówku nadali mu charakter patriotyczny. Uroczystościom miał towarzyszyć pierwszy w historii zjazd polskich historyków z trzech zaborów, zwołany do Krakowa.
Tak powstała Krypta Zasłużonych
19 maja 1880 roku, w godzinach porannych, do odrestaurowanej krypty na Skałce weszli uczestnicy uroczystości: prezydent Krakowa Mikołaj Zyblikiewicz, profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, przeor klasztoru o. Ambroży Federowicz oraz prof. Józef Łepkowski, inicjator urządzenia w tym miejscu Grobów Zasłużonych. Po usunięciu kilku cegieł z niszy odnaleziono gliniane naczynie ze szczątkami Jana Długosza.
Kości zostały przebadane pod względem medycznym przez prof. Józefa Majera. Okazało się, że brakuje wśród nich czaszki, która zaginęła nie wiadomo kiedy i w jakich okolicznościach. W naczyniu znajdowała się również szklana butelka z kartką, na której widniał napis: „W tym tu garnku znajdują się kości Długosza, kanonika i historyka Królestwa Polskiego”.
Po odczytaniu wiadomości o. Ambroży odmówił modlitwy, a prof. Łepkowski przeniósł szczątki do metalowej trumienki, ozdobionej herbem Wieniawa oraz inicjałami kronikarza. Trumna została szczelnie zalutowana przez mistrza blacharskiego Pinkalskiego i ponownie pochowana w nowopowstałej Krypcie Zasłużonych.
Krypta pod kościołem na Skałce, ukończona w 1792 roku, została ostatecznie przekształcona w Panteon Narodowy w latach 1876–1880. Powtórny pogrzeb Jana Długosza w 1880 roku zapoczątkował serię pochówków wybitnych postaci polskiej kultury. Spoczęli tu m.in. Wincenty Pol, Lucjan Siemieński, Józef Ignacy Kraszewski, Teofil Lenartowicz, Adam Asnyk, Henryk Siemiradzki, Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski, Karol Szymanowski i Czesław Miłosz.
Kresy.pl
