Kościół i klasztor misjonarzy w Łyskowie

Łysków (Лыскава) to niewielkie miasteczko w rejonie prużańskim na Białorusi, położone na północno-wschodnich obrzeżach Puszczy Białowieskiej.

Znajduje się tu cenny zespół późnobarokowego kościoła i klasztoru misjonarzy, ufundowanych przez właściciela okolicznych dóbr Jana Bychowca w 2 połowie XVIII w. Kościół p.w. Św. Trójcy, został wzniesiony w latach 1763-1785. W 1818 r. przebudowano wieżę. W 1864 r. klasztor skasowano, a w 1866 r. kościół został zamieniony na cerkiew prawosławną, a następnie przebudowany po pożarze w latach 1883-1884. Po II wojnie światowej świątynia była nieczynna i zdewastowana, od kilkunastu lat, po pożarze i zawaleniu dachu znajduje się w stanie postępującej ruiny. Jest to budowla na planie krzyża, z szeroką nawą, transeptem i prostokątnie zamkniętym prezbiterium z dwiema bocznymi zakrystiami. Oryginalnym rozwiązaniem architektonicznym jest płynne wkomponowanie w fasadę wysuniętej ku przodowi czterokondygnacyjnej wieży, której dwie górne kondygnacje wieńczą bryłę kościoła. Elewacje dekorują wiązki pilastrów, różnego kształtu płaskie wnęki, woluty, frontony i rozbudowane gzymsy. Nawa i prezbiterium przykryte są sklepieniami kolebkowymi, skrzydła transeptu i zakrystie – krzyżowymi. W późnobarokowym wystroju wnętrza wykorzystano pilastry, kolumny, trójkątne frontony i fryz. W lewym ramieniu transeptu zachowała się resztka iluzjonistycznej polichromii. Pod kościołem znajdują się obszerne, częściowo zawalone krypty.



Na cmentarzu przykościelnym znajduje się mogiła poety i dramaturga epoki Odrodzenia, prekursora nurtu sentymentalizmu w poezji polskiej, Franciszka Karpińskiego (1741-1825). Karpiński, urodzony na Pokuciu, wychowanek szkół jezuickich w Stanisławowie i we Lwowie, z wykształcenia teolog i filozof, był bywalcem salonów warszawskich i dworów magnackich oraz członkiem słynnego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W 1791 r. otrzymał przywilej królewski na dzierżawę kolonii Kraśnik na wschodnim skraju Puszczy Białowieskiej. Pod koniec życia osiadł w kupionym w 1818 r. majątku Chorowszczyzna (położonym o 4 km na południowy-zachód od Łyskowa), gdzie mieszkał do śmierci. Na początku l. 90-tych zdewastowany grób poety został zrekonstruowany przez specjalistów z Zakładów Mechanicznych PZL‑Wola z Warszawy. Grób ma kształt miniaturowej murowanej wiejskiej chatki z napisem Oto mój dom ubogi.

Naprzeciwko kościoła stoi dwukondygnacyjny korpus klasztoru misjonarzy wzniesiony na planie podkowy w 2 połowie XVIII w. Po II wojnie światowej mieścił się tu szpital, później budynek był opuszczony, obecnie jest w remoncie. Fasadę, zwróconą ku kościołowi, akcentuje płytki centralny ryzalit. Elewacje zdobią pilastry, boniowane w dolnej kondygnacji, zwielokrotnione na występach ryzalitu. We wnętrzach zachowały się oryginalne sklepienia, w korytarzach – kolebkowe, w dawnych celach – krzyżowe. Na piętrze znajduje się duża sala dawnego refektarza.

Tekst i zdjęcia:

Grzegorz Rąkowski

Reklama

Dlaczego zdecydowaliśmy się na ograniczenie dostępu do naszych treści?

Ponieważ nie istnieje darmowe dziennikarstwo. Zawsze ktoś za nie płaci. Jeśli Czytelnicy nie wezmą na swoje barki finansowej odpowiedzialności za istnienie niezależnych, oddolnych inicjatyw dziennikarskich, takich jak Kresy.pl, wówczas na rynku pozostaną wyłącznie niskiej jakości tabloidy oraz media finasowane przez wielkie korporacje, partie polityczne i różnego rodzaju lobbies.

Miesięczny koszt funkcjonowania portalu Kresy.pl to 20000 zł. 7-osobowa redakcja pracuje w pełnym wymiarze i praca ta jest naszym podstawowym, najczęściej jedynym, źródłem dochodu. Kresy.pl nie powstają po godzinach, tworzone przez amatorów. Portal jest tworzony przez wykwalifikowanych dziennikarzy oraz specjalistów z zakresu polityki międzynarodowej, którzy codziennie starają się dotrzeć do informacji istotnych z punktu widzenia interesu naszej politycznej wspólnoty.

Jeśli cenisz naszą pracę, jeśli z niej korzystasz i uważasz, że zamknięcie portalu Kresy.pl byłoby stratą, prosimy dołącz do grona osób, które współtworzą finansowe podstawy funkcjonowania naszego serwisu.




Zbierzmy 1000 stałych darczyńców i wyłączmy wszystkie zewnętrzne reklamy na Kresach. Pomóż nam zbudować solidną dziennikarską platformę, publikującą ekskluzywne, wysokiej jakości informacje, opinie i analizy, utrzymującą się wyłącznie dzięki zaufaniu Czytelników.

Kresy.pl są w 100% oddolną obywatelską inicjatywą, nie stoją za nami ani medialne konsorcja, ani rządowe dotacje. Naszym celem jest przeciwstawianie się wszelkim formom manipulacji opinią publiczną w Polsce. W dobie wojny informacyjnej nie ma zadania bardziej palącego niż odpowiedzialne wspieranie zaufanych mediów.

Wyłącz reklamy

Wesprzyj jednorazowo

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji?
Nie krępuj się!

Dodaj komentarz