ŚWIĄTYNIE

Grodno. Bazylika św. Franciszka Ksawerego.
Pierwotnie kościół jezuitów, od 1782 fara, od ustanowienia w 1991 diecezji grodzieńskiej katedra. Fundatorem kościoła był Stefan Batory, który sprowadził jezuitów do Grodna. Świątynia miała być miejscem spoczynku króla, który jednak zmarł w 1586 r., gdy mury były wzniesione tylko do połowy. Przerwaną budowę podjęto dopiero w czasie panowania Władysława IV. Kościół konsekrowano w 1667 r.
Jedna z największych świątyń barokowych na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Trójnawowa bazylika zbudowana jest na planie prostokąta o wymiarach 30 x 60 m. z kopułą na przecięciu nawy głównej i transeptu. Płaską fasadę wieńczą dwie wieże w stylu wileńskiego baroku. Wysokość budowli ok. 50 m. W prezbiterium okazały barokowy ołtarz z lat 1737 – 60. Przy filarze prawej części transeptu znajduje się pomnik Antoniego Tyzenhausa – wybitnego starosty grodzieńskiego, który doprowadził miasto do rozkwitu.
W skład wielkiego jezuickiego kompleksu budowli w centrum Grodna wchodziły oprócz kościoła kolegium, apteka, biblioteka i zabudowania gospodarcze.