Ruszyła likwidacji kopalni „Wujek”

Po 127 latach funkcjonowania kopalnia „Wujek” w Katowicach symbolicznie zakończyła wydobycie. Od 1 kwietnia rozpoczyna się czteroletni okres przejściowy, podczas którego zakład będzie likwidowany, a teren przygotowywany do nowych funkcji.

Uroczystość przed bramą kopalni zgromadziła przede wszystkim byłych pracowników. Wydarzenie miało zarówno uroczysty, jak i refleksyjny charakter – wspominano wielopokoleniową historię górnictwa oraz tragiczne wydarzenia z 16 grudnia 1981 roku, kiedy podczas pacyfikacji kopalni zginęło dziewięciu górników.

Dziś po 127 latach funkcjonowania kopalnia Wujek symbolicznie zakończyła swoją działalność. #kwkwujek #wujek pic.twitter.com/nG2RZxOQu1

— Polska Grupa Górnicza S.A. (@PGG_SA) April 1, 2026

Prezes Polskiej Grupy Górniczej Łukasz Deja podkreślił, że zamknięcie kopalni nie oznacza końca tego miejsca: „O tej pamięci trzeba mówić z należnym szacunkiem. Ale dziś spotykamy się po to, by powiedzieć: życie tego miejsca się nie kończy. Górnictwo ustąpi miejsca innej działalności. «Wujek» będzie żył nadal i to jest najważniejsze.”

Wicemarszałek województwa śląskiego Leszek Pietraszek oddał hołd ofiarom pacyfikacji oraz pokoleniom górników: „Chciałbym oddać hołd przede wszystkim tym, którzy tutaj oddali życie, a także tym, którzy przez ponad 120 lat codziennie przechodzili przez bramę tej kopalni.” Dodał jednocześnie, że górnictwo pozostaje ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego państwa.

Podczas uroczystości przekazano sztandar KWK „Wujek” pocztowi sztandarowemu Zakładu Kopalnie w Likwidacji. Delegacje złożyły kwiaty przed figurą św. Barbary, a następnie przemaszerowały pod pomnik górników poległych 16 grudnia 1981 roku.

Od 1 kwietnia ponad 300 z około 700 pracowników kopalni zostanie zaangażowanych w proces likwidacji, w tym zabezpieczenie 27,5 km wyrobisk. Pozostali górnicy zostaną przeniesieni do kopalni „Staszic” lub skorzystają z urlopów górniczych i jednorazowych odpraw.

Równolegle trwa przygotowanie do zagospodarowania terenów pogórniczych. Polska Grupa Górnicza i miasto Katowice uzgodniły przekazanie 29 obiektów. Na około 100 hektarach poszukiwane są nowe funkcje – od mieszkaniowych po usługowe. Część zabudowań ma zostać włączona w działalność Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.

Dyrektor Centrum Robert Ciupa podkreślił znaczenie zachowania pamięci historycznej: „To jest początek, a nie koniec. Staramy się zachować jak najwięcej obiektów, które będą świadczyły o historycznych wydarzeniach i industrialnym charakterze «Wujka». Chcemy włączyć to miejsce w tkankę miejską, żeby toczyło się tu życie.”

W ubiegłym roku ok. 57 proc. produkcji energii elektrycznej w Polsce pochodziło z węgla. Mimo braku zakończenia transformacji energetycznej, rząd zatwierdził stopniowe zakończenie wydobycia węgla i rozpoczęcie procesu likwidacji sześciu kopalń: Bobrek, Wujek, Sośnica, Bolesław Śmiały, Bielszowice i Halemba w ciągu najbliższych 10 lat. Koszt likwidacji kopalń węgla kamiennego  w ciągu najbliższej dekady oszacowano na 11,275 mld zł.

Jednocześnie polskimi złożami są zainteresowane zagraniczne podmioty. Na początku marca Ukraińska spółka Coal Energy ogłosiła, że przygotowuje kolejne podejście do uruchomienia wydobycia węgla energetycznego, a jako nowy cel wskazuje złoże Bobrek-Miechowice, co oznacza powrót do planów wejścia na polski rynek wydobywczy po wcześniejszym niepowodzeniu.

Kresy.pl/RMF 24