Polski zabytek sprzedany za bezcen

Białoruska prokuratura bada czy pałacyk polskiego rodu Umiastowskich znajdujący w obwodzie grodzieńskim został sprzedany z naruszeniem prawa.

Sprawa stała się głośna po tym jak okazało się, że zespół pałacowo – parkowy w Żemłosławiu kupił za bezcen od miejscowego kołchozu biznesmen z Mińska. Według “Komsomolskajej Prawdy na Białorusi” przewodniczący kołchozu nie mógł patrzeć, jak nieremontowany pałac ulega zniszczeniu, postanowił go wobec tego oddać w dobre ręce za przysłowiowy grosz. Oferta zamieszczona została w Internecie, kupiec znalazł się szybko. Miński biznesmen obiecał nie tylko odnowić pałac Umiastowskich, lecz także utworzyć przy nim gospodarstwo agroturystyczne.

Białoruscy urzędnicy podejrzewają dyrektora kołchozu o korupcję, za co grozi mu kara więzienia.

Pałac zbudowano w latach 1863 – 1877 według projektu Leandra Marconiego. Wśród właścicieli był między innymi wicegubernator grodzieński w czasach zaboru rosyjskiego i sędzia trybunału. Majątek uznawany był w tym czasie za wzorowy.

W czasach Związku Radzieckiego znajdowały się w nim biura kołchozu, wiejski klub i biblioteka. Obecnie budynek stoi pusty, elewacje niszczeją a zabytkowe kafle i cegłę rozkradają mieszkańcy okolicznych wsi. Dyrektor kołchozu, który jest właścicielem prawnym całego zespołu pałacowo – parkowego postanowił pozbyć się problemu, dał ogłoszenie w Internecie i sprzedał budynek wraz z parkiem biznesmenowi z Mińska.

Afera wybuchła, gdy okazało się, że pałacyk został sprzedany za równowartość 3 tysięcy dolarów. Teraz prokuratura bada czy nie doszło do korupcji, bowiem – według ekspertów – minimalna cena nie powinna być niższa niż 150 tysięcy dolarów.

Białorusini od wielu lat mają poważne problemy z restauracją zabytkowych budowli. Brak środków i niskie standardy prac konserwatorskich powodują, że duża część zabytków, w tym pomników polskiej historii niszczeje. Białorusinom w utrzymaniu i restauracji niektórych zbytków pomagają Polacy. Pracują wspólne polsko – białoruskie komisje konserwatorskie. Polscy eksperci wspierają białoruskich w przygotowywaniu dokumentacji, która pozwoli na wpisanie wielu zabytkowych budowli na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Takim przykładem polsko – białoruskiej współpracy jest renowacja rodowej siedziby Radziwiłłów w Nieświeżu. Współpraca napotyka jednak wiele problemów bowiem polscy eksperci często zarzucają białoruskim konserwatorom niewłaściwe prowadzenie prac remontowych. Obecnie Białoruś stara się o pieniądze na remont oraz wpisanie na listę światowego dziedzictwa kultury między innymi: Twierdzy Brzeskiej, zabudowań obronnych Homla i kilku cerkwi obronnych.

jz/IAR