Rosja chce konferencji na temat Syrii. Assad gotowy odejść?

Kreml naciska na podjęcie działań dyplomatycznych, twierdząc, że Assad opuści swoje stanowisko, jeśli zostanie odsunięty w wyborach przez Syryjczyków. Ale Stany Zjednoczone pozostają niewzruszone na propozycje Rosji.

Rosja twierdzi, że nadszedł czas na środki dyplomatyczne, aby osiągnąć pokój w Syrii. Przypuszczalnie chodzi o konferencję wszystkich syryjskich partii w Moskwie. Rebelianci nie wygrają w zbrojnej walce, a syryjski przywódca Baszar al-Assad zapewnił Moskwę, iż zrezygnuje ze stanowiska, jeśli przegra wybory.

„Baszar al-Assad wyraźnie stwierdził, iż jeśli ludzie go nie chcą i jeśli w wyborach prezydenckich zostanie wybrany kolejny przywódca, to on ustąpi” – powiedział francuskiemu dziennikowi „Le Figaro” Michaił Bogdanow, rosyjski wiceminister spraw zagranicznych, po spotkaniu w Paryżu z przywódcami syryjskiej opozycji.

“Nigdy nie stwierdziliśmy, że utrzymywanie Assada przy władzy było warunkiem dla jakichkolwiek negocjacji. Ale twierdzimy również, że to nie Rosjanie ani Francuzi decydują o losie syryjskiego prezydenta” – dodał Bogdanow.

Bogdanow powiedział, że nadszedł czas aby ponownie spojrzeć na porozumienie zawarte w czerwcu podczas spotkania w Genewie, które stworzyłoby przejściowy rząd złożony zarówno z przedstawicieli reżimu jak i opozycji. Zawierałoby to spisanie nowej konstytucji i przygotowanie do wyborów, które ustanowiłby nowe władze w kraju.

“Czuje się (w Moskwie), że Rosja odzyskuje swoje dyplomatyczne terytorium” – powiedział Fiodor Łukjanow, redaktor naczelny głównego magazynu na temat spraw zagranicznych, „Rosja w polityce globalnej”.

“Od wczesnego lata, po tym, gdy Kofi Annan zrezygnował ze stanowiska i wszyscy twierdzili, że dyplomacja biegnie odpowiednim torem, Rosja pozostała spokojna” – powiedział. „Ale teraz odnawia swe wysiłki. Stało się jasne, że syryjska opozycja nie wygra. Nieważne jak słaby jest Assad, jego reżim jest wciąż silny i sprawny… Teraz więc Rosja powraca mówiąc, że możemy spróbować poszukać spokojnego porozumienia.”

Podczas szczytu APEC prezydent Rosji Władimir Putin próbował przekonać Hillary Clinton, Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych, aby ponownie rozpatrzono plan genewski, co spotkało się z odmową z jej strony.

“Musimy być realistami. Nie rozmawialiśmy (z Rosjanami) na temat Syrii” – powiedziała dziennikarzom Clinton podczas szczytu APEC. „To może trwać. I jeśli tak będzie, wtedy będziemy pracować z podobnie myślącymi państwami nad tym, by wspierać syryjską opozycję przyśpieszając dzień, w którym ustąpi Assad.”

Moskwa oficjalnie utrzymuje, iż reżim Assada jest zbyt silny, by go obalić, co zostało udowodnione przez ostatnie sukcesy rządowych wojsk – twierdzą eksperci. Wierzą również, iż pomimo całej oficjalnej dyskusji na temat pomocy rebeliantom, na Zachodzie nie ma motywacji do przeprowadzenia interwencji w Syrii tak, jak uczyniono to w Libii. Zachodnie społeczeństwo jest coraz bardziej świadome aktywności dżihadystów i sił Al-Kaidy wśród syryjskiej opozycji.

“Rosja ma racje twierdząc, że interwencja ze strony Zachodu nie jest neutralna, i wszystkie fakty na temat dostarczanej broni dla jednej ze stron, są grą wymierzoną przeciwko Assadowi” – twierdzi Piotr Romanow, ekspert państwowej agencji prasowej RIA-Novosti. „Teoretycznie Moskwa chce postąpić słusznie: usiąść przy okrągłym stole i rozmawiać, ustanowić przejściowy rząd, zapobiec rozlewowi krwi.”

Wiceminister spraw zagranicznych, Bogdanow, powiedział “Le Figaro”, iż Rosja jest gotowa, aby w każdym momencie zorganizować konferencję w Moskwie lub gdziekolwiek indziej i przywrócić właściwe miejsce dyplomacji. Dodał że czas się kończy i alternatywą dla dyplomatycznego porozumienia może być tylko ogromny chaos.

“Ta konferencja połączy przedstawicieli reżimu i opozycji, lecz również chrześcijan, alawitów i druzów. Konferencja udowodni brak przemocy i pozwoli na przedstawienie zarysów Syrii” – powiedział.

Optymizm jednak nie jest tak silny w Moskwie i – zupełnie jak publiczna kłótnia o Syrię przez ostatnie lata – jest to spowodowane grą, polegającą na przenoszeniu winy ze Wschodu na Zachód, podczas gdy sytuacja w Syrii pogarsza się -twierdzą eksperci.

„Tak, Moskwa rozumie, że reżim Assada zostanie obalony, to kwestia czasu, ale nie wiedzą, co z tym zrobić” – powiedział Romanow.

„W szachach istnieje sytuacja zwana ‘Zugzwang’, kiedy każdy ruch, nieważne jaki, tylko pogorszy sprawę. Nawet jeśli Assad ustąpi, pojawi się węzeł różnych interesów oraz sprzeczności. Sytuacja będzie tak zawiła, że nie będzie tylko jednego prawidłowego rozwiązania. Nikt nie wie co robić.”

Fred Weir

“The Christian Science Monitor”

Tłum. Agnieszka Chęcińska