Nowa doktryna wojskowa Ukrainy

Wiktor Janukowycz ratyfikował dwie decyzje podjęte przez Radę Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy z dnia 8 czerwca 2012 roku: “Nową Doktrynę Wojskową” oraz “Nową Strategię Bezpieczeństwa Narodowego”.

Największym minusem doktryny jest to, że chociaż umożliwia identyfikację zagrożenia, to mechanizmu odpowiedzi na nie już nie dostarcza.

Podobnie jak jej poprzedniczka (Doktryna wojskowa z 2004 roku) nie nazywa potencjalnych wrogów państwa i ogranicza się do następujących kryteriów ich identyfikacji: za potencjalnego wroga może zostać uznany podmiot, którego działania lub zamiary sygnalizują zagrożenie militarne przeciwko Ukrainie. Warto wspomnieć, że według kryterium “wojny oraz politycznego ryzyka lub prowokacji” określonego w Klauzuli nr 10, Rosja stanowi główne zagrożenie (Zobacz poniżej Portret Wroga). W końcu parlament Federacji Rosyjskiej głosował za aktami obejmującymi roszczenia terytorialne wobec Ukrainy; prezydent Miedwiediew podpisał ustawy nakreślające metody rozmieszczenia wojsk rosyjskich poza granicami państwa, a Rosja nadal prowadzi informacyjne i gospodarcze (o energię, mleko itd.) wojny z Ukrainą.

Status “Państwa niezaangażowanego”

Nowa Doktryna Wojskowa oraz Nowa Strategia Bezpieczeństwa Narodowego opierają się na idei Ukrainy jako państwa niezaangażowanego, co oznacza z kolei odrzucenie integracji z NATO. Niektórzy próbują przedstawić to w korzystnym świetle dla Ukrainy, twierdząc, że status państwa niezaangażowanego to zamknięte drzwi dla prorosyjskiej Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ). Jednak w lutym br. sekretarz generalny OUBZ Nikołaj Bordjuża ogłosił gotowość organizacji do “bardziej aktywnej kooperacji” z Ukrainą.

Problem polega na tym, że status państwa niezaangażowanego okupiony jest dużymi stratami, m.in. dodatkowymi wydatkami. Stąd deklaracja o takim statusie dla państwa z chronicznie niedofinansowanym wojskiem oznacza co najmniej brak odpowiedzialności, ale może też wskazywać na celowy sabotaż. W ciągu ostatnich kilku lat stało się oczywiste, że władze właściwie niszczą Siły Zbrojne Ukrainy. Dzieje się tak, ponieważ kraj przechodzi bezprecedensowy proces „dobrowolnego rozbrojenia”. Od 2012 roku nakład na obronę narodową wyniósł 14,171 mld hrywien, podczas gdy ponad 12 mld z tej sumy wydano na konsumpcję, a jedynie 2,141 przeznaczono na rozwój.

Oznacza to, że prawie 85% funduszu ogólnego przeznaczenia stanowią wydatki na pensję personelu, usługi komunalne, leczenie, wyżywienie oraz budowę mieszkań dla wojskowych. Od 2012 roku Ukraina przeznaczyła około 2 mld dolarów na fundusz ogólnego i określonego przeznaczenia dla armii, podczas gdy tylko 1,82 dolarów przydzielono na modernizację techniczną. Tymczasem jeden ukraiński czołg „Opłot” kosztuje 25 milionów hrywien. Dla porównania, rosyjski budżet obronny na 2012 rok wynosi około 72 mld dolarów, w czasie gdy Moskwa planuje przeznaczyć 795 mld dolarów na samo doskonalenie nowego systemu zbrojeń.

Wewnętrzna ruina

Nie tylko pieniądze są przyczyną problemów bezpieczeństwa narodowego. Można zauważyć kilka alarmujących sygnałów wskazujących na antypaństwowe strategie w związku z polityką państwa dotyczącą przemysłu wojskowego, a w szczególności stanu liczebnego armii. Ta sprawa dotyczy w szczególności ministra obrony narodowej Dmytra Salamatina – do 2005 roku obywatela Rosji, który dowiódł, że jest prawdziwym wojownikiem w czasie walk o rosyjskie interesy, które miały miejsce w ukraińskim parlamencie w roku 2010. Salamatin złamał nawet nos posłowi opozycji Wołodymyrowi Karpukowi podczas głosowania nad rosyjsko – ukraińską umową charkowską w sprawie Floty Czarnomorskiej. Według źródeł “The Ukrainian Week”, Dmytro Salamatin wielokrotnie wyrażał w prywatnych rozmowach poglądy ukrainofobiczne i jednocześnie prorosyjskie.

Kilka miesięcy temu parę zdań projektu „Koncepcja Reformacji Sił Zbrojnych Ukrainy” zostało opublikowanych w mediach i podpisanych przez ministra obrony narodowej, zaraz po objęciu przez niego stanowiska. Koncepcja projektu przewiduje rozbrojenie oraz redukcję Sił Zbrojnych Ukrainy, w związku z wprowadzonym statusem państwa niezaangażowanego. Ukraina jest w trakcie redukowania liczby żołnierzy, o 8 tysięcy. Tymczasem Dmytro Salamatin zaproponował liczbę 20 tys., tak żeby Ukraina do 2017 roku miała do dyspozycji 75 tys. żołnierzy, 100 samolotów i 270 czołgów

Działania Dmytra Salamatina sprowokowały bezczelne drwiny z armii i zdolności obronnych państwa ukraińskiego. Ostatnio w mediach krążyły pogłoski o projekcie ustawy dotyczącej reformy bazy wojskowej, zakładającej 78 kategorii działań administracyjnych, m.in hodowle drobiu, świń, owiec i kóz.

Portret wroga

Nowa doktryna Militarna wyróżnia następujące sygnały świadczące o zwiększonym zagrożeniu wojskowym przeciwko Ukrainie.

  1. Roszczenia terytorialne;
  2. Roszczenia lub próby kontrolowania istniejących granic państwa;
  3. Zwiększona liczba wojsk i armii w pobliżu granic państwa ukraińskiego, powstanie nowych baz wojskowych lub rozwój i modernizacja już istniejących;
  4. Tworzenie oraz nabywanie ofensywnych systemów uzbrojenia i sprzętu wojskowego, a także modernizacja już istniejących, które mogłyby zakłócić równowagę sił.
  5. Aktywacja czynnego wywiadu przeciw Ukrainie przez rządy i organizacje zagraniczne.
  6. Wysiłki psychologiczne i informacyjne mające za cel pogorszenie klimatu społeczno-politycznego oraz religijnych i etnicznych relacji na Ukrainie lub w regionach gęsto zaludnionych przez mniejszości narodowe;
  7. Polityczne i ekonomiczne sankcje nałożone na Ukrainę;
  8. Użycie wojsk w okolicy, nawet z udziałem miejscowych władz;
  9. Poparcie separatyzmu;
  10. Uzasadnione użycie wojska jako sposób na rozwiązanie międzynarodowych konfliktów;
  11. Prawne osłabienie restrykcji dotyczących użycia wojsk poza granicami kraju;
  12. Pogwałcenie międzynarodowych umów i traktatów dotyczących nierozprzestrzeniania broni masowej zagłady, sposobów jej dostawy, kontroli uzbrojenia, ograniczenia i zmniejszenia zbrojeń lub wycofanie się z tych układów (zaprzestanie udziału);
  13. Przyczynianie się do wzrostu ilości konfliktów militarnych w regionie.


Andrij Skumin

Źródło: Ukrainian Week

Tłumaczenie: Marzena Brzeżawska

forma płatności