Kultura Wielkiego Księstwa Litewskiego (analiza i obrazy)
To liczące prawie tysiąc stron zbiorowe dzieło jest poświęcone historii kultury Wielkiego Księstwa Litewskiego od XIV do XVIII w. Prezentuje ono litewski punkt widzenia na dzieje Wielkiego Księstwa , ale jest z pewnością warte uwagi.
Z jego lektury wynika, że choć wiele sądów w nim zawartych to opinie uproszczone, ekscentryczne lub nawet fałszywe, to jednak są one warte poznania, szacunku i dyskusji. Praca omawia poszczególne zjawiska z dziejów kultury Wielkiego Księstwa Litewskiego. Autorami poszczególnych esejów są specjaliści z różnych dziedzin: historycy Kościoła, literatury, sztuki, muzyki oraz badaczy historii gospodarczej. Książka traktuje więc o antyku i sarmatyzmie, budownictwie, bibliotekach, handlu, dworach, czarownicach, muzyce, literaturze, pieniądzach, szkolnictwie , Tatarach, Karaimach, Żydach, protestantyzmie, prawosławiu i Kościele rzymskokatolickim.
Z lektury pracy wynika, że nie da się scharakteryzować kultury Wielkiego Księstwa z perspektywy narodowości, języka czy wyznania- można ja pojąć tylko całościowo.
Książka nie jest oczywiście całościowym ujęciem dziejów kultury Wielkiego Księstwa , nie jest to także leksykon. Omawia problemowo najważniejsze zjawiska. Niektórym autorom udało się wykorzystać najnowsze studia, które powstały na Litwie w ostatnich latach. Większość z nich musiała bazować na starszych opracowaniach. Przy każdym artykule autorzy załączyli spis wykorzystanej literatury , która każdemu specjaliście pomoże pogłębić wiedzę z danej dziedziny. Znaczna jej część to prace polskich i rosyjskich historyków. Poszczególne teksty wzbogacają ilustracje i zdjęcia.
Praca zawiera indeks nazwisk. Szkoda, że nie zaopatrzono jej także w indeks miejscowości, co jeszcze bardziej ułatwiłoby obcowanie z nią.
Marek A. Koprowski
Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Uniwersitas” w Krakowie.
Kultura Wielkiego Księstwa Litewskiego, analizy i obrazy, praca zbiorowa, Kraków 2006 s.934 n. 1500 egz.
