Święty Efrem Syryjczyk. Diakon, poeta i doktor Kościoła
Kościół wspomina dziś, 9 czerwca, świętego Efrema Syryjczyka, diakona i doktora Kościoła, jednego z najwybitniejszych przedstawicieli chrześcijaństwa syryjskiego w IV wieku.
Efrem urodził się około 306 roku w Nisibis w Mezopotamii. Według części przekazów jego matka była chrześcijanką. Od młodości wzrastał w środowisku pogranicza kultury syryjskiej, greckiej i perskiej. Jego pisma świadczą o rozległej kulturze teologicznej, ale najważniejszym językiem jego twórczości pozostał język syryjski.
Większą część życia spędził w Nisibis. Był związany z tamtejszymi biskupami, zwłaszcza św. Jakubem z Nisibis. Pozostał diakonem, ale odgrywał ważną rolę jako nauczyciel, kaznodzieja i obrońca wiary katolickiej. W czasach sporów doktrynalnych występował przeciwko arianizmowi i innym błędom teologicznym, które zagrażały jedności Kościoła.
Po zajęciu Nisibis przez Persów Efrem opuścił rodzinne miasto i przeniósł się do Edessy. Tam kontynuował działalność nauczycielską, kaznodziejską i pisarską. Tradycja podkreśla jego życie ascetyczne, modlitwę i pokutę, ale jego głównym dziełem pozostało nauczanie wiary przez hymny, komentarze biblijne i utwory polemiczne.
Święty Efrem zasłynął przede wszystkim jako poeta i teolog. Nazywany jest „harfą Ducha Świętego” albo „cytrą Ducha Świętego”. Pisał hymny, komentarze do Pisma Świętego, mowy i pieśni o charakterze katechetycznym. Jego twórczość łączyła głęboką refleksję teologiczną z językiem modlitwy, obrazów i symboli.
W odróżnieniu od wielu teologów greckich i łacińskich Efrem nie budował przede wszystkim systematycznych traktatów. Wykładał prawdy wiary przez poezję, obrazy biblijne i hymny, które służyły zarówno modlitwie, jak i katechezie. Dzięki temu jego pisma odegrały dużą rolę w tradycji Kościołów syryjskich.
Szczególne miejsce w jego twórczości zajmowała pobożność maryjna. Efrem ukazywał Maryję w zestawieniu z Ewą i podkreślał jej wyjątkowe miejsce w historii zbawienia. Z tego powodu bywa nazywany także „Doktorem Maryjnym”.
Według tradycji Efrem zmarł po posłudze chorym w czasie zarazy. Stało się to 9 czerwca 373 roku w Edessie. Jego kult rozwinął się zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie.
Papież Benedykt XV ogłosił Efrema doktorem Kościoła w 1920 roku. W Kościele katolickim jest czczony jako jeden z wielkich Ojców Kościoła, a jego dziedzictwo przypomina o znaczeniu chrześcijaństwa syryjskiego dla całej tradycji katolickiej.
Czytaj też:
Patron mostów i tajemnicy spowiedzi. Kim był św. Jan Nepomucen?
Święty ze Skoczowa, który zginął za tajemnicę spowiedzi
Kresy.pl / brewiarz.pl
